Engeland

Het programma ziet er als volgt uit :

Het hele leven ademt naar de zee in Portsmouth; de stad komt daar ook graag voor uit. Portsmouth ligt met de blik naar het water gekeerd. Daarnaast weet zij zich getekend door roemruchte historie. Hendrik VIII, Nelson en Winston Churchill – niet de minsten uit de Britse geschiedenis – hebben hun sporen nagelaten.

De zee bracht moeilijke tijden vanwege varende indringers, maar leverde ook rijkdom via de handelshaven. Die haven huisvestte tevens oorlogsschepen: van Hendrik VIII, van Nelson en van D-day. Hendriks gezonken Mary Rose is – letterlijk – weer opgedoken, Nelsons Victory ligt in een droogdok te schitteren. Van de invasie uit 1944 zijn de beelden ondergebracht in het D-day museum, dat pal naast Southsea Castle ligt, waardoor het tijdcontrast van zeeverdedigingen zichtbaar wordt.

Zelfs op vredelievender plaatsen laat de aan strijd gerelateerde historie zich niet verdringen. Royal Garrison Church – of beter: de resten van deze in 1941 door een bombardement verwoeste kerk – dient als monument en stelt de vaandels tentoon van de garnizoenen die de stad herbergde. Sinds 1560 was dit de kerk voor de marinebasis. Ook Portsmouth Cathedral, de kathedraal van Sint-Thomas, gebouwd rond 1185 en een steenworp verderop gelegen, staat in het teken van herinneringen aan oorlog en zee. Het ingelijste vlagfragment, afkomstig van Nelsons Victory uit de slag bij Trafalgar, is zo’n herinnering. Het werd in 1806 meegedragen in de rouwprocessie bij de begrafenis van Engelands grootste zeeheld in St. Paul’s in Londen. Recenter zijn de wandplaquette met daarop de namen van circa 110 bemanningsleden van schepen die in 1918 in de Baltische wateren sneuvelden, en het glas-in-loodraam dat aan D-Day refereert. Niet voor niets heet deze kerk ook wel Cathedral by the Sea.

Hoewel Portsmouth met buitenwijken, buitenwater en buitenhavens een groot areaal beslaat, zijn de interessante spots op de centrale delen goed beloopbaar. Aardig is het om van Seafront (D-Day museum, Southsea Castle, Blue Reef aquarium) over Clarence Esplanade langs de zee naar Waterfront te lopen. Halverwege begint de Millennium Promenade, die de wandelaar langs de Royal Garrison Church en de Portsmouth Cathedral naar de Historic Dockyard voert. Op het beginpunt van de Promenade lawaait het permanente lunapark en steeds weer schuift links in het gezichtsbeeld de veerboot naar Wight voorbij. Even verder leidt de Promenade de wandelaar langs de haven en daarna naar het moderne winkelcentrum Gunwharf Quays met de gezichtsbepalende Spinnaker Tower. Dit is dé in het oog lopende trekpleister. De 170 meter hoge toren beheerst het stadsgezicht. Waar je ook bent, overal wordt je oog getrokken naar dit bouwwerk in de vorm van een spinnaker, het grote bijzeil dat opbolt wanneer zeilers het, met wind achter, hebben gehesen.

Er zijn drie niveaus voor het publiek. Het eerste uitzichtdek op honderd meter biedt de sensatie van een dikke glazen plaat waarop je loopt en waardoorheen je honderd meter recht naar beneden kunt kijken. Vijf meter hoger wordt het verschil tussen het heden en het verleden van de haven geaccentueerd wanneer je door tijdtelescopen kijkt. Op 110 meter is The Crow’s Nest, het kraaiennest, dat open is zodat de wind door je haren waait. Maar hoe verschillend ook, op elk niveau zijn de uitzichten over de haven, de stad, de zee en het eiland Wight voor de kust adembenemend. De toren staat in het gebied van de Gunwharf Quays, een modern winkelcentrum waar straatartiesten, van vuurvreters tot equilibristen, in vakanties en vrije dagen optreden. . Je kunt er ook lekker eten, bijvoorbeeld Mexicaans in Santa Fe. En wie ’s avonds uit zijn dak wil gaan, vindt daartoe voldoende inspiratie in Tiger Tiger, waar regelmatig live bands optreden.

In 1944 was Portsmouth het centrum van de voorbereidingen voor de operatie Overlord, de landing van de geallieerden in Normandië: D-day. Generaal Eisenhower had zijn hoofdkwartier in Southwick House, even noordelijk van de stad. Tussen de haven en Wight lagen zoveel schepen dat, zo zei men, je naar het eiland kon wandelen. Bijna 7000 schepen waren betrokken bij de landing van de 156.000 man op de Franse kust. Op de ochtend van 6 juni 1944 waren de schepen weg en de straten verlaten.

Exact veertig jaar na D-day werd in Seafront het D-day museum geopend. Het biedt een overzicht van wat er die dag (en de dagen ervoor en erna) is gebeurd. De stad heeft een eigen zaal: Portsmouth Memories. Wie het mooi vindt, kan uitgebreid genieten van de Overlord Embroidery, een 83 meter lang wandtapijt met zo’n zestig fragmenten uit de invasie. Sandra Lawrence heeft er vijf jaar aan gewerkt; ze nam het beroemde tapijt van het Normandische Bayeux als voorbeeld.

Indrukwekkender is de film, met ook commentaar (via koptelefoons) in het Nederlands. Goed voor kinderen, die zoekopdrachten voor in de museumzalen meekrijgen. Maar het meest bij blijven de verhalen van oud-strijders, mannen met martiale snorren en behangen met onderscheidingen, die als vrijwilliger in vakanties de jeugd door het museum rondleiden.

Al meer dan achthonderd jaar is Portsmouth het thuis van de Royal Navy. Dat heeft veel historie nagelaten. Tijdens de Industriële Revolutie in de 19de eeuw ontstond een marinewerf die nu één groot marinemuseum is: de Historic Dockyard.

Met gemak kun je een dag over de voormalige marineterreinen rondzwerven. Drie hier opgelegde schepen stralen de trots uit van het voormalig Britse wereldrijk, dat alle zeeën beheerste. HMS Warrior is de recentste oorlogsbodem: het eerste ijzeren marineschip. Het ligt afgemeerd bij de ingang van de Dockyard en valt op door een fraai boegbeeld. Op HMS Victory, aan de andere zijde van het terrein, liet Nelson op 21 oktober 1805 tijdens de Slag bij Trafalgar het leven. HMS Mary Rose was het vlaggenschip van Hendrik VIII. Het zonk in 1545 vlak voor Southsea Castle en is in 1982 boven water gehaald waarna een jaren durend conserveringsproces begon. Inmiddels is dat voltooid en is het schip, dat in een havenloods ligt, te bezichtigen.

Interessant is ook het Action Station, dat interactieve mogelijkheden biedt om zelf een helikopter te besturen, of een marineschip door hevige zee te loodsen. Het bevindt zich in botenhuis nummer 6, een Victoriaans gebouw uit 1846. De gebouwen van het Historic Dockyard herbergen meer. Hoe de Slag bij Trafalgar zich afspeelde, is te zien in een driedimensionale film in een 250 jaar oud gebouw. En een groot deel van de historische gebouwen is bezet door het Royal Naval Museum. Middels een combinatieticket kan men alle attracties op de Historic Dockyard bezoeken. Een must voor alle liefhebbers van de marine geschiedenis.

ONS PROGRAMMA ZIET ER ALS VOLGT UIT :

Dag 1 : Vroeg vertrek v.a. de bekende opstapplaatsen (mede om de ergste files te vermijden). Overtocht per ferry Calais-Dover (1 uur en 30 min.). In de namiddag aankomst in Portsmouth. Check-in en aansluitend diner in het hotel. ’s Avonds verkennen we de stad.

Dag 2 : De ochtendexcursie voert ons naar Southwick House (zie eerdere beschrijving), het commandocentrum van de geallieerden (bekend uit “De Langste Dag”). Een enorme kaart laat het hele logistieke gebeuren zien. Zat U misschien nog met vragen over het hele D-Day-gebeuren : hier worden deze beantwoord ! Na de middag brengen we een bezoek aan het D-Day museum. Laat veel zien over D-Day, maar vooral over de voorbereidingen daarop (en daar zijn we feitelijk voor naar Portsmouth gekomen !).

Dag 3 : Als er één land is waar men heel bijzondere musea heeft, dan is dat wel Engeland. Vandaag bezoeken we er twee, beide verband houdend met de (militaire) geschiedenis: Per boot varen we eerst naar het Explosion Museum of Naval Firepower (www.explosion.org.uk) Vervolgens brengt de boot ons naar het Submarine Museum. (www.submarine-museum.co.uk). Hoogtepunt is hier een rondleiding door een onderzeeboot, gebouwd in de jaren ’40 van de vorige eeuw. Dit gebeurt normaal gesproken onder leiding van iemand die zelf dienst heeft gedaan op dit schip. Onder het motto : “Meet the crew and share their experiences”. De boot brengt ons daarna weer terug naar Portsmouth City Centre.

Dag 4: Vrije dag om deze heerlijke stad zelf te verkennen. Mogelijkheden o.a.: De Historic Dockyard (zie eerdere beschrijving). www.historicdockyard.co.uk Bezoek het grote winkelcentrum Ghunwarf Quays met o.a. de Spinnaker Tower. Loop over de Millenium Promenade en zie de vele (oorlogs)monumenten. Men passeert dan ook o.a. de Royal Garrison Church en Soutsea Castle (gratis te bezoeken). Voor de liefhebbers : het Bluereef Aquarium (www.bluereefaquarium.co.uk). Op loopafstand van ons hotel ligt een grote winkelstraat (Shopping Paradise). -Diverse musea voor speciaal geinteresseerden, zoals het Carles Dickens Birthplace Museum of het City Museum, dat de ontwikkeling en groei van de stad laat zien.

Dag 5: Thuisreis. We rijden richting Dover en bezoeken in ieder geval nog het grote monument op de kliffenkust, ter nagedachtenis aan de “Battle of Britain”. Overtocht Dover naar Calais. Thuiskomst in de avonduren.

Een heel nieuwe reis, die speciaal voor alle oud-Normandië-gangers heel erg interessant zal zijn. Wij hopen weer op een grote belangstelling. Ook deze reis zal begeleid worden door Hans Drijkoningen.